W języku niemieckim wyróżniamy trzy rodzaje spójników. Różnią się one tym, że zmieniają na rozmaite sposoby szyk zdania, czyli „przenoszą” orzeczenie w odpowiednie miejsce. Dlatego trzeba wiedzieć, w jakiej grupie jest dany spójnik, aby nie zrobić błędu.

1. Szyk prosty zdania – do tej grupy należą spójniki: und (i), aber (ale), oder (albo), sondern (lecz) oraz denn (ponieważ). Zaraz po tych spójnikach znajduje się podmiot, po nim orzeczenie i reszta zdania.

Ich male und ich tanze. (Maluję i tańczę.)
Ich singe nicht, aber ich tanze. (Nie śpiewam, ale tańczę.)
Ich lese Comics oder ich schlafe am Abend. (Czytam komiksy albo śpię wieczorem.)
Ich esse Gurken nicht, sondern ich esse Tomaten. (Nie jem ogórków, lecz pomidory.)
Ich gehe ins Kino, denn ich habe Zeit. (Idę do kina, ponieważ mam czas.)

 

Różnica między spójnikiem aber i sondern: Oba tłumaczone są często na język polski jako ale/lecz, jednak sondern używamy wtedy, gdy w pierwszej części zdania dajemy zaprzecznie np. Ich habe nicht Ball gespielt, sondern 2 Stunden ferngesehen.

Są też dwa znaczenia spójnika oder: pierwsze – lub (albo) w zdaniach oznajmujących, drugie – czy w zdaniach pytających.

inlinerIch fahre Inliner gern, aber ich habe Angst.

2. Szyk przestawny zdania – do tej grupy należą spójniki: dann (potem, następnie), deshalb (dlatego), sonst (w przeciwnym razie) oraz trotzdem (mimo to). Zaraz po spójniku stawiamy orzeczenie, po nim podmiot a następnie resztę zdania.

Ich trinke meinen Tee, dann gehe ich ins Zimmer. (Wypiję moją herbatę, potem idę do pokoju.)
Du hast Angina, deshalb gehst du zum Arzt. (Masz anginę, dlatego idziesz do lekarza.)
Ich besuche sie, sonst wird sie sauer. (Odwiedzę ją, w przeciwnym razie będzie zła.)
Ich habe ganze Pizza gegessen, trozdem bin ich hungrig. (Zjadłem całą pizzę, mimo to jestem głodny.)

 

 alien_eis

Ich bin ein Eisfreak, deshalb esse ich viel Eis!

3. Szyk zdania pobocznego – do tej grupy należą: dass (że), ob (czy), weil (ponieważ) oraz wenn (jeśli, kiedy). Spójniki te powodują, iż orzeczenie przenosi się na koniec zdania. Natomiast podmiot znajduje się zaraz po spójniku.

Ich finde, dass diese Klamotten out sind. (Uważam, że te ciuchy są niemodne.)
Er fragt, ob ich ihn besuche. (On pyta, czy go odwiedzę.)
Du bist krank, weil du Angina hast. (Jesteś chory, ponieważ masz anginę.)
Ich gehe zum Arzt, wenn ich Fieber habe. (Idę do lekarza, jeśli/kiedy/gdy mam gorączkę.)
Ich habe einen Computer bekommen, als ich 8 Jahre alt war. (Dostałes/am komputer, kiedy/gdy miałem/am 8 lat.

 

Różnica między spójnikami als i wenn: oba znaczą jeśli/kiedy/gdy, ale używane są w innych kontekstach.

  • Als – gdy coś wydarzyło się tylko raz w przeszłości (nawet jeśli trwało długo, np. dzieciństwo: Als ich Kind war, wohnte ich in Deutschland.).
  • Wenn – gdy coś wydarzyło się więcej niż raz w przeszłości, ma miejsce w teraźniejszości lub dopiero się odbędzie: Immer wenn ich in Deutschland war, besuchte ich meine Oma.

 

robotIch mag Weihnachten, weil ich viele Geschenke bekomme.

Zobacz również: